JEROZOLIMA I YAD VASHEM

  • Stare Miasto i jego 4 dzielnice

  • Miasto Dawida i Davidson  $

  • Wejście na Mury Starówki  $

  • Instytut Świątynny  $

  • Góra Oliwna (Ogród Oliwny, Kościół Narodów, 

  • Dzielnica Yemin Moshe

  • Targ Mahane Yehuda

  • Dzielnica Mea Shearim (dzielnica ortodoksyjnych Żydów - wymagany odpowiedni strój)

  • Muzeum Izraela $

  • Ein Kerem - Yad Vashem - Jedno z najważniejszych na świecie muzeów poświęconych historii Holokaustu

  • Dzielnica niemiecka (German Colony)

  • Muzeum Rockefeller $

  • Promenada "Tayelet Haas Promenade"

1.

TEL AWIW 

  • Promenada i liczne plaże

  • Stare Miasto i port w Yaffo

  • Pchli targ w Jaffie

  • Museum Ilany Goor w Jaffie $

  • Shuk HaCarmel - lokalny targ

  • Dzielnica Jemeńska

  • Targ Nahalat Benyamin (wtorki i piątki)

  • Sarona market - dawna kolonia Templariuszy

  • Muzeum Sztuki  $

  • Neve Tsedek, pierwsza dzielnica Tel Aviv

  • Port Namal 

  • Ha Tahana - zabytkowa stacja kolejowa

  • Dzielnica Florentine - graffiti

  • Muzeum Diaspory $

  • Muzeum Niepodległości $

  • Stara Synagoga na Rotschild

  • Aleja Rotschildów

  • Dom Ben Guriona $

  • Targ Levinsky (przyprawy, kawa, street food)

  • Park Hayarkon - kajaki, ścianka dla dzieci, lot Balonem itd. 

2.

MASADA, MORZE MARTWE I OKOLICE​

  • Twierdza w Masadzie (wejście od strony Morza Martwego lub od strony Arad) $

  • Ein Gedi Park Narodowy  $

  • Ein Gedi kibuc (hotel i park z pustynnymi roślinami ponad 600 gatunków) $

  • Bezpłatna plaża w Ein Bokek lub plaże płatne w Qumran, Biancini lub Kalia $

  • Jaskinie solne $

  • Wycieczki Jeepem po pustyni $

  • Ein Tsukot Park Narodowy $

  • Twierdza Zohar

  • wioska Beduinów Kfar Hanokdim (nocleg, zwiedzanie, aktywności)

  • Arad - dzielnica artystyczna

  • Jaskinia Soreq

  • Beit Guvrin - Park Narodowy

3.

CEZAREA, HAIFA, AKKO i okolice

  • Cezarea - Park Narodowy $

  • Cezarea - plaża

  • Zichron Yakov - stara synagoga, liczne winiarnie

  • Ramat Hanadiv - ogrody botaniczne Edmunda Rostchilda

  • Haifa - ogrody Bahajów

  • Haifa - Wzgórza Carmel

  • Haifa - liczne muzea

  • Haifa - Plaże

  • Haifa Kolejka Karmelit $

  • Haifa - Kościół Stella Maris

  • Akko - Stare Miasto

  • Akko - tunele krzyżowców $

  • Akko - fortyfikacje nadmorskie

  • Akko - Stara synagoga wschodnia

  • Plaża Atlit 

4.

NAZARET, JEZIORO GALILEJSKIE I OKOLICE

  • Nazaret - Bazylika Zwiastowania, źródło Maryi

  • Nazaret - Starówka

  • Kana Galilejska 

  • Kibuc Nof Ginosar

  • Kafarnaum $

  • Taba

  • Tyberiada

  • Yardenit 

  • Góra Arbel

  • Park Gilboa $

5.

PUSTYNIA NEGEV

  • Kibutz Sde Boker

  • Ein Avdat - Park Narodowy $

  • Starożytne ruiny miasta Avdat $

  • Mitspe Ramon Krater 

  • Mistpe Ramon - centrum astronauty Ilana Ramona $

  • Farma Alpaków $

  • Noc w namiotach na pustyni $

  • Beduińskie wioski

6.

EILAT i okolice

  • Podwodne Oceanarium $

  • Delfinarium  - pływanie z delfinami $

  • Nurkowanie z rafą koralową

  • Timna Park $

  • Czerwony Kanion

  • Kibuc Beer ' Ora

  • Jordan - Petra $

  • Jordan - Aqaba $

  • Jordan - Wadi Rum $

  • Park -Obseratorium Ptaków, w tym Flamingi (zależy od sezonu) $

7.

Wycieczka do Izraela? Oto lista najczęściej zadawanych pytań i odpowiedzi

TRANSPORT

Jak dojechać z lotniska Ben Gurion do Tel Avivu?


W DNI POWSZEDNIE (od niedzieli do piątku do godz. 13-15 w zależności od godziny rozpoczęcia Szabatu): 1. Autobusem - w tym wypadku mamy dwie najbardziej znane opcje: najpierw wsiadamy w autobus nr 445 na przystanku Derekh HaMamri'im Ben Guryon Air Port Terminal 3 i wysiadamy na jednym z przystanków w Tel Avivie w zależności od miejsca noclegu lub najpierw wsiadamy w autobus nr 5 na przystanku Ben Gurion Airport Terminal 3: Train Station, a następnie wysiadamy na przystanku El-Al Junction, na którym wsiadamy w autobus nr 268 i docieramy nim prosto na stację Tel Aviv New Central Bus Station: Ha-Hagana Train Station lub inną wybraną stację. Koszt takiego przejazdu to ok. 15 NIS w jedną stronę. Sprawdź rozkład. 2. Pociągiem - będąc w hali przylotów na Terminalu 3 wystarczy zjechać windą na Poziom -1, na którym znajduje się stacja Ben Gurion Airport, wybrać pociąg jadący do Tel Avivu i wysiąść na jednej z kilku stacji w mieście. Stacje ulokowane w centrum to HaShalom oraz Arlozorov. Cena biletu dla jednej dorosłej osoby to ok. 14 NIS. Jeśli jedziemy następnie do hotelu lub na kwaterę można z tego miejsca albo zamówić taxi albo dojechać jednym z autobusów miejskich. W pociągu powinno działać Wi-Fi. Sprawdź rozkład. 3. Taxi - można skorzystać z przejazdu taksówką. Koszt to ok. 120-150 NIS. Niektórzy taksówkarze doliczają opłatę ok. 5 NIS za każdy duży bagaż. Jeśli jedzie nas więcej i mamy ciężkie bagaże to ta opcja będzie najwygodniejsza w izraelskim upale. Taksówkę należy wziąć z autoryzowanej stacji taksówkowej po lewej stronie po wyjściu z hali przylotów na Terminalu 3. Jest tam odelegowana osoba, która wskaże Wam taksówkę oraz wręczy rodzaj wydruku, na którym widnieje numer rejestracyjny taksówki oraz jego licencja. Polecam ten druk zachować dla siebie i nie oddawać go kierowcy. To jest polisa bezpieczeństwa, gwarantująca możliwość dokonania później ewentualnej skargi, jeśli przejazd nie spełni podstawowych oczekiwań. Nie polecam wsiadać do taksówki, która została nam zaoferowana już na hali przylotów. Najczęściej są to taksówkarze nielicencjonowani, którzy próbują zarobić na turystach, naliczjąc horendalne ceny za przejazy jak np. 1000 NIS za przejazd do Tel Avivu. 4. Wynajętym samochodem - do miasta można dostać się wynajmując samochód w jednej ze znajdujących się na lotnisku wypożyczalni. Okienka wypożyczalni zlokalizowane są na Terminalu 3 na poziomie +1, czyli prosto z hali przylotów należy wjechać jeden poziom wyżej ruchomymi schodami. Współpracujemy z renomowaną wypożyczalnią Hertz, która jako jedyna ma parking na Terminalu 3, a nie jak pozostałe na Terminalu 1. Niemal wszystkie wypożyczalnie samochodów na lotnisku czynne są 24/7, z wyjątkiem święta Jom Kippur (Święto Pojednania) kiedy to nie działa również lotnisko i nie ma ruchu powietrznego (samoloty nie startują i nie lądują). W 2020 roku ten dzień wypada 28 września (poniedziałek). Wynajem lub oddanie samochodu na lotnisku wiąże się zawsze z dodatkową opłatą ok. 39-42 USD, która jest doliczana automatycznie do kosztów wypożyczenia – jest to tz. opłata lotniskowa. 5. Prywatnym transportem - z lotniska można też wcześniej zamówić prywatnego kierowcę. Różnica między kierowcą, a zwykłą taksówką polega na tym, że prywatny kierowca czeka na turystów w hali przylotów z karteczką imienną i prowadzi do komfortowego samochodu. Cena jest ustalona z góry, a przejazd jest opłacony. Korzystając z przypadkowego lotniskowego taxi nie wiemy z kim i na jakich warunkach odbędzie się przejazd oraz czy cena w trakcie nie ulegnie zmianie. Współpracujemy z firmą oferującą obsługę transportową komfortowymi, klimatyzowanymi pojazdami - minivanami, minibusami, busami i autobusami. Zapytaj nas o dostępność i ceny. W SZABAT (od piątku ok. 13-15 w zależności od zachodu słońca do soboty godzinę po zachodzie słońca): 1. Komunikacja miejska - czyli autobusy i pociągi nie kursują. 2. Taxi - kursują nawet w Szabat. Po wyjściu z hali przylotów Terminalu 3 parking taksówek znajduje się po lewej stronie. Koszt to ok. 120-170 NIS. 3. Wynajętym samochodem - szczegółowe informacje znajdują się powyżej w punkcie 4. 4. Prywatnym transportem - szczegółowe informacje znajdują się powyżej w punkcie 5. CIEKAWOSTKA! Najszybszym sposobem na dostanie się z lotniska Ben Gurion do centrum Tel Avivu w dzień powszedni jest pociąg - podóż trwa ok. 10-12 min.




Co to jest Monit Sherut i dlaczego będzie Twoim najlepszym przyjacielem?


Jeśli decydujesz się na podróżowanie po Izraelu transportem publicznym żółty busik zwany "monit sherut" (z hebrs. serwis taxi) będzie dla Ciebie świetnym rozwiązaniem. Nie jest to jednak zwykłe taxi. To małe busiki na 10 osób, które obsługują najpopularniejsze kierunki międzymiastowe oraz wewnętrz miasta jak na przykład w Tel Avivie z centrum miasta na plażę czy na centralną stację autobusową. Jak to działa w praktyce? 1) Monit łapiemy machnięciem ręki, w miejscu, w którym aktualnie stoimy. Jeśli busik dysponuje wolnymi siedzeniami kierowca zatrzyma się na naszą prośbę. Jeśli jest pełny po prostu nas "oleje" lub empatycznym gestem da nam do zrozumienia, że chętnie by nas zabrał ale nie ma miejsca. 2) Monity jeżdzą 24 h /7 dni w tygodniu. Podczas Szabatu to niemal jedyna alternatywa względem bardzo drogich taksówek. 3) Ze stacji centralnej (Tahana Merkatiz) busik odjężdża kiedy jest pełny, nie o konkrtenych godzinach. Zwykle zapełnia się w ciągu max 15 minut. 4) Płatność nie odbywa się przy wejściu tylko po zajęciu miejsca z uwagi na fakt, że pasażerowie powinni siedzieć w czasie jazdy. Wygląda to tak, że najpierw siadamy, szukamy pieniędzy, podajemy kasę osobie siedzącej przed nami, ta osoba podaje pieniądze osobie przed nią....itd. aż wreszcie kasa trafia do kierowcy. Jeśli nie daj Boże należy Ci się reszta historia się powtarza tylko, że w drugą stronę. Ze względu na irytującą naturę tego eventu czasem ludzie udają, że śpią lub nie słyszą prośby o przekazanie pieniędzy:) W monitach w Tel Aviv na niektórych trasach można płacić także kartą RAV KAV (np. linie 4 i 5). 5) Monitem dojedziesz do innych większych miast takich jak:Jerozolima, Haifa, Cezarea, Akko, Nazaret, Afula, Rehovot, Rishon Lezion, Ramle. Wszystkie startują na Tahana Merkazit na południu Tel Avivu. 6) Przykładowe numery busików w TLV, które mogą Ci sie przydać: Linia 4 - Tahana Merkazit - Namal Tel Aviv (jedzie przez Allenby, Ben Yehuda aż po północny port tzw. Namal). Linia 5 - Tahana Merkazit - stacja Arlozorov (skąd odjeżdżają także pociągi). Jedzie przez Allenby, Rotshild, Dizengoff i przy Sderot Nordau skręca w stronę Arlozorov. Linia 66 - Tahana Merkazit do centrum Petah Tikva. 7) Cena za przejazd wewnątrz Tel Avivu to ok. 6 NIS za osobę. W Szabat i święta, które zaczynają się po południu w dzień świąteczny, a kończą wieczorem dnia następnego cena jest wyższa o kilka szekli. Połączenia międzymiastowe są oczywiście wyższe, ale zbliżone do cen za zwykły autobus. Monit Sherut to osobliwe doświadczenie kultury i dynamiki Izraela. Naprawdę warto spróbować, wmieszać się w tłum, rozmawiać ze współpasażerami i odkryć charyzmatyczną naturę izraelskich kierowców :)
Zobacz mój filmik Sherut Taxi Experince na kanale Israel Friendly




Gdzie sprawdzić rozkład jazdy komunikacji publicznej w Izraelu?


1. Google Maps - można wpisać swoją lokalizację oraz cel podróży, a system pokaże nam najodpowiedniejszą trasę komunikacją publiczną. Warto zaznaczyć, że godziny odjazdów nie zawsze są dokładne, nie z winy google maps a konkretnie dlatego, że aktualizacje kolei są robione co tydzień (rozkłady nie są na cały rok) oraz dlatego, że przykładowo szabat rozpoczyna się o różnych porach w zależności od pory roku. Google maps nie zawsze bierze to pod uwagę, ale zwykle zgadzają się numery autobusów i pomysł na najszybszy dokajzd. 2. Aplikacja Moovit - czyli nasz odpowiednik "Jak dojadę" w języku angielskim. Najlepiej się sprawdza na trasach wewnątrz miast. Aplikacja jest najbardziej rekomendowana ponieważ uwzględnia wszystkie ewentualne zmiany danego dnia. 3. Egged - czyli strona głównej firmy odpowiedzialnej za publiczną komunikację miejską i międzymiastową. Tutaj znajdziecie numery autobusów, godziny odjazdów oraz cenę za dany przejazd. Strona jest do pewnego momentu w języku angielskim. Na trasie Tel Aviv - Eilat warto zarezerwować bilet i można to właśnie zrobić na tej stronie. Tutaj znajdziecie instrukcję po angielsku jak dokonać zakupu na stronie - LINK 4. Bus - wygodna strona internetowa, na której można sprawdzić rozkład jazdy autobusów wielu izraelskich przewoźników. 5. Rail - na tej stronie można sprawdzić rozkład jazdy i ceny izraelskich pociągów.




Jak dojechać z Jerozolimy do Betlejem?


Betlejem znajduje się na terenie Autonomii Palestyńskiej, zatem nie kursuje tam izraelska komunikacja publiczna. Z Jerozolimy do Betlejem najłatwiej dojechać korzystając z Monit Sherut. Działają zarówno w dni powszednie jak i w Szabat. Najlepiej wsiąść w bus nr 231 ze wschodniej Jerozolimy, a dokładniej spod Bramy Damasceńskiej. Znajduje się tam mały dworzec, z którego co 10-20 min odjeżdza busik do Betlejem, ale też w inne części kraju. Koszt to ok. 7 NIS za osobę w jedną stronę. Bus dojeżdza do check pointu - tam następuje sprawdzenie paszportów i zaraz po check poincie wysiada się. Stąd jest ok. 1 km drogi do Bazyliki. Można iść na piechotę lub wziąć taxi. Taksówkarze są dość "nachalni", ale bynajmniej nie ze złej woli, a z potrzeby pracy i zarobku. Można poprosić ich o dobrą cenę, potem ją jeszcze wynegocjować i jechać. Można też przejść pieszo, co zajmuje ok. 15-20 minut. Można też skorzystać z prywatnego transportu. Współpracujemy z firmą oferującą obsługę transportową komfortowymi, klimatyzowanymi samochodami, minivanami, minibusami, busami i autobusami, która ma licencję na wjazd na tereny Autonomii Palestyńskiej. Zapytaj nas o ceny. Do Betlejem nie można wjeżdżać samochodem wynajetym w izraelskiej wypożyczalni. Więcej inforomacji na ten temat można znaleźć w zakładce WYNAJEM SAMOCHODU.




Jak dojechać z lotniska Ben Gurion do Jerozolimy?


W DNI POWSZEDNIE (od niedzieli do piątku do godz. 13-15 w zależności od godziny rozpoczęcia Szabatu): 1. Autobusem - najpierw wsiadamy w autobus nr 5 na przystanku Ben Gurion Airport Terminal 3: Train Station, a następnie wysiadamy na przystanku El-Al Junction, na którym wsiadamy w autobus nr 947 i docieramy nim prosto na stację Jerusalem Central Bus Station: CBS, Binyanei ha-Uma lub inną wybraną stację. Łączny koszt takiego przejazdu to ok. 22 NIS w jedną stronę. Sprawdź rozkład. 2. Pociągiem - wsiadamy na stacji Ben Gurion Airport, znajdującej się na Terminalu 3 (należy zjechać windą na Poziom -1) i wysiadamy na stacji głównej w Jerozolimie Yitzhak Navon. Koszt to ok. 17 NIS za przejazd w jedną stronę. Sprawdź rozkład. 3. Monit Sherut - to małe, żółte busiki, które odjeżdżają z miejsca postoju taksówek, gdy uzbiera się pełny bus i zawożą pod uzgodniony z kierowcą adres w Jerozolimie. Koszt to ok. 65 NIS od osoby. Można zamówić miejsce z wyprzedzeniem w firmie Nesher. 4. Taxi - można skorzystać z jednej z taksówek. Koszt to ok. 300 - 350 NIS (cena zależy od liczby osób i walizek). Po wyjściu z hali przylotów Terminalu 3 parking taksówek znajduje się po lewej stronie. 5. Wynajętym samochodem - do Jerozolimy można dostać się wynajmując samochód w jednej ze znajdujących się na lotnisku wypożyczalni. Okienka wypożyczalni zlokalizowane są na Terminalu 3 na poziomie +1, czyli prosto z hali przylotów należy wjechać jeden poziom wyżej ruchomymi schodami. Współpracujemy z renomowaną wypożyczalnią Hertz, która jako jedyna ma parking na Terminalu 3, a nie jak pozostałe na Terminalu 1. Niemal wszystkie wypożyczalnie samochodów na lotnisku czynne są 24/7, z wyjątkiem święta Jom Kippur (Święto Pojednania) kiedy to nie działa również lotnisko i nie ma ruchu powietrznego (samoloty nie startują i nie lądują). W 2020 roku ten dzień wypada 28 września (poniedziałek). Wynajem lub oddanie samochodu na lotnisku wiąże się zawsze z dodatkową opłatą ok. 39-42 USD, która jest doliczana automatycznie do kosztów wypożyczenia – jest to tz. opłata lotniskowa. 6. Prywatnym transportem - z lotniska można też wcześniej zamówić prywatnego kierowcę. Różnica między kierowcą, a zwykłą taksówką polega na tym, że prywatny kierowca czeka na turystów w hali przylotów z karteczką imienną i prowadzi do komfortowego samochodu. Cena jest ustalona z góry, a przejazd jest opłacony. Korzystając z przypadkowego lotniskowego taxi nie wiemy z kim i na jakich warunkach odbędzie się przejazd oraz czy cena w trakcie nie ulegnie zmianie. Współpracujemy z firmą oferującą obsługę transportową komfortowymi, klimatyzowanymi pojazdami - minivanami, minibusami, busami i autobusami. Zapytaj nas o dostępność i ceny. W SZABAT (od piątku ok. 13-15 w zależności od zachodu słońca do soboty godzinę po zachodzie słońca): 1. Komunikacja publiczna - czyli autobusy i pociagi nie kursują. 2. Monit Sherut - kursują z miejsca postoju taksówek, gdy uzbiera się pełny bus i zawożą pod wcześniej ustalony z kierowcą adres w Jerozolimie. Koszt jest wyższy niż w dzień powszedni i wynosi ok. 75 NIS od osoby. 3. Taxi - kursują nawet w Szabat. Koszt to ok. 350 NIS. Po wyjściu z Terminalu 3 parking taksówek znajduje się po lewej stronie. 4. Wynajętym samochodem - szczegółowe informacje znajdują się powyżej w punkcie 5. 5. Prywatnym transportem - szczegółowe informacje znajdują się powyżej w punkcie 6. CIEKAWOSTKA! Najszybszym sposobem na dostanie się z lotniska Ben Gurion do centrum Jerozolimy w dzień powszedni jest pociag - podróż trwa ok. 25-30 min.




Jak dojechać z lotniska Ben Gurion do Haify, Nazaretu i Betlejem?


Większość turystów przybywających indywidualnie do Izraela zwykle pierwszy nolceg ma zaplanowany w Tel Awiw lub w Jerozolimie. Możliwe jest także dostanie się do innych popularnych miejsc za pomocą komunikacji publicznej. Jak dojechać z lotniska do Hajfy? POCIĄGIEM Najszybszym środkiem transportu w dni powszednie będzie pociąg. Z hali przylotów należy zjechać jedno piętro na poziom -1, gdzie znajduje się stacja kolejowa. Tam można także naładować karę Rav Kav, by skorzystać z pociągu. Czas przejazdu to ok. 1,5 h. W Haifie znajdują się 3 stacje. Warto sprawdzić, która z nich jest najbliżej adresu noclegu. Należy pamiętać, że Haifa jest dość górzystym miastem, więc należy wziąć pod uwagę odległości piesze zwłaszcza, gdy poruszamy się z walizkami lub z dziećmi. MONIT SHERUT W piątki (po godz. 14-15) oraz w soboty, czyli w szabat pociąg nie kursuje. Wówczas należy wyjść z hali przylotów i skierować się w stronę tzw. monit sherut (żółte busiki), które stoją na zewnątrz. Każdy busik jedzie w inne miejsce, zatem najlepiej przeczytać na masce busika dokąd jedzie lub zapytać kierowcy. Koszt to ok. 70 NIS. Tym środkiem transportu można także dostać się do Akko. AUTOBUS W dni powszednie można skorzystać także z autobusu. Lądując w Izraelu zawsze lądujesz na Terminalu 3 (przy wylocie trzeba zwrócić uwagę czy lecimy z Terminalu 3 czy z Terminalu 1). W pierwszej kolejności należy udać się na przystanek Ben Gurion Airport Terminal 3: Train Station i wsiąść w autobus nr 5 (wewnątrzlotniskowy i bezpłatny), który zawozi na przystanek autobusowy El-Al Junction i wsiąść do autobusu nr 947, który jedzie na stację centralną Ha-Karmel w Haifie. Jak dojechać z lotniska Ben Gurion do Nazaretu? Do Nazaretu dojedziemy na dwa sposoby. Albo pociągiem do Tel Awiw, a następnie po przesiadce do Nazaretu (ta opcja jest dostępna tylko w dni powszednie, nie w szabat). Wówczas należy zjechać z hali przylotów na poziom -1, wsiąść w pociąg jadący do Tel Awiw (koszt 16 NIS). Należy wysiąść na stacji Tel Aviv Center, następniepPrzejść ok 200 m i zlokalizować przytanek linii 826 lub 833. Przystanek, na którym należy wsiąść nazywa się "Tahanat Rakevet, Derech Namir". Czas podróży to ok 1h 30 min. Koszt ok 35-40 NIS. W Nazarecie ostatni przystanek to Urban Market/HaTsiyonut Road. Prywatny anglojęzyczny kierowca, czekający w hali przylotów na trasie Ben Gurion - Nazaret to koszt: 2 osoby - 230 USD 3-5 osób - 310 USD 6 osób - 380 USD 7-15 osób - 470 USD 16-20 osób - 550 USD ZAMÓW pryywatny transfer z przyjemnym i sprawdzonym kierowcą! Jak dojechać z lotniska w Tel Awiw do Betlejem? Jak wiadomo miasto Betlejem znajduje się na terenie kontrolowanym przez Autonomię Palestyńską, zatem nie ma bezpośredniego połączenia pomiędzy lotniskiem i Betlejem. Dodatkowo kierowcy taksówek czekający przy hali przylotów najczęściej nie chcą i nie mogą jeździć do Betlejem. Jak zatem zaplanować taką podróż? Aby dojechać publiczną komunikacją do Betlejem należy najpierw dostać się do Jerozolimy pod Bramę Damasceńską. Zobacz podpunkt o opcjach dojazdu do Jerozolimy. Jeśli zdecydujesz się na opcję tzw. monitt sherut lub łącząnej taksówki istnieje duża szansa, że kierowca zawiezie Cię pod samą Bramę Damasceńską jeśli się tak umówicie. W przeciwnym razie jadąc zwykłym autobusem lub pociągiem czeka Cię jeszcze przesiadka w centrum Jerozolimy, by dojechać właście pod Bramę Damasceńską skąd odjeżdżają busiki do Betlejem. Spod Bramy Damasceńskiej wsiądź w busik linii 21. Koszt to ok 6 NIS. Czas przejazdu zależy od ruchu na drodze. Te busiki kursują także w szabat! Pamiętaj, że jadąc do Betlejem przejeżdżasz przez Check point. Następnie kierowca wysadza Was przy przejściu i stąd zapewne przyda się lokalna taksówka. Koszty należy negocjować.




Jak dojechać z lotniska Ramon do Eilat?


Eilat stanowi izraelski wyjątek, jeśli chodzi o transport publiczny w Szabat. Autobusy komunikacji miejskiej kursują również w Szabat, ale z mniejszą częstotliwością niż w dni powszednie. Lotnisko Ramon oddalone jest od Eilat o ok. 20 km. 1. Autobusem - wsiadamy w autobus nr 30 lub nr 50 na przystanku Ramon Airport, a wysiadamy na przystanku głównym Eilat Central Station lub innym. Koszt takiego przejazdu to ok. 5 NIS w jedną stronę. Podróż trwa ok. 30 min. Sprawdź rozkład. 2. Taxi - można skorzystać z taxi. Koszt przejazdu w dzień powszedni to ok. 120 NIS, a w Szabat to ok. 150 NIS. Wszystko zależy od liczby osób i umiejętności negocjacji :) 3. Wynajętym samochodem - bezpośrednio na lotnisku znajdują się wypożyczalnie Budget i Avis. Nie są całodobowe, więc należy sprawdzić godziny otwarcia. Współpracujemy z wypożyczalnią Hertz, która nie ma swojego oddziału na lotnisku Ramon, ale ma oddział w centrum Eilat. 4. Prywatnym transportem - współpracujemy z firmą oferującą obsługę transportową komfortowymi, klimatyzowanymi samochodami, minivanami, minibusami, busami i autobusami. Zapytaj nas o ceny.




Jak działa komunikacja publiczna w Izraelu?


Komunikacja publiczna, czyli autobusy i pociągi generalnie kursują w izraelskie dni powszednie, tj. od niedzieli do piątku godzinę przed zachodem słońca. Szabat trwa od piątku godzinę przed zachodem słońca do soboty godzinę po zachodzie słońca. W szabat nie kursuje komuniakcja publiczna (z wyjątkiem najnowszych linii wprowadzonych w Tel Avivie oraz dotychczasowych żółtych prywatnych busików - Monit Sherut lub sared taxies). Godziny rozpoczęcia i zakończenia szabatu nie są z góry ustalone. W zależności od pory roku godziny te będą różne. Zawsze należy sprawdzić z aktualnym rozkładem jazdy. Busiki w Szabat w Tel Avivie Wyjątkiem jest Tel Awiw, w którym od kilku miesięcy funkcjonują publiczne busiki także w Szabat. Mają na celu umożliwienie mieszkańcom oraz turystom z różnych dzielnic Tel Avivu przemieszczanie się podczas szabatu. Więcej informacji o busikach znajdziesz w pytaniu Jak działa komunikacja miejska w Szabat w Tel Avivie? Eilat Rówież Eilat jest wyjątkowym miastem pod względem działania komunikacji publicznej w Szabat. Nawet podczas Szabatu kursują po mieście autobusy miejskie, jednak jest ich mniej niż w dzień powszedni.




Gdzie kupić bilet?


Kupno biletów autobusowych u kierowcy zostało zastąpione koniecznością nabycia karty Rav Kav. Więcej informacji na stronie w języku angielskim lub w naszym FAQ w języku polskim w zakładce Rav Kav. Bilet u kierowcy nadal kupuje się korzystając z transportu Monit Sherut. Bilet na pociąg również można kupić za pomocą karty Rav Kav.




Jak kupić bilet na autobus z Tel Avivu/Jerozolimy do Eilatu?


Generalnie nie ma potrzeby rezerwacji miejsca czy wcześniejszego zakupu biletu na większości tras w Izraelu. Jest jednak kilka tras na linii centrum Izraela i Eilat, na które warto zarezerwować miejsce wcześniej, ponieważ są to dłuższe trasy, często przepełnione zwłaszcza bliżej weekendu, a kierowca nie zabiera więcej pasażerów niż ma miejsc. Wówczas trzeba czekać na kolejne połączenie, a nie są one wcale tak częste. Chodzi o linie:

  • 444, 445 - z Jerozolimy do Eilat przez Morze Martwe, Masadę i z powrotem
  • 394, 390, 393 - z Tel Aviv do Eilat przez Beer Sheba i z powrotem
  • 392, 397 - z Beer Sheby do Eilat i z powrotem
  • 991 - z Haify
Zakupu biletu możemy dokonać na stronie EGGED lub telefonicznie pod numerem telefonu +972-3-6948888. Pełna instrukcja w języku angielskim oraz filmik jak zarezerwować i zapłacić za bilety online znajduje się TUTAJ Ważne: Pamiętaj, że wchodząc do autobusu trzeba mieć ze sobą bilet. Przez internet dokonujemy jedynie rezerwacji i wpłaty. Bilet powinniśmy wydrukować w jednym z automatów na stacji autobusowej. Można to zrobić na kilkanaście minut przed wyjazdem lub wcześniej tego samego dnia lub dzień przed. Ważne jest, aby ten bilet mieć fizycznie, a nie tylko numer rezerwacji.




Jak dojechać z Tel Avivu do Jerozolimy?


W DNI POWSZEDNIE (od niedzieli do piątku do godz. 13-15 w zależności od godziny rozpoczęcia Szabatu): 1. Autobusem - wsiadamy w autobus nr 405 na przystanku Tel Aviv Central Bus Station, a wysiadamy na przystanku Jerusalem Central Bus Station lub innym. Koszt takiego przejazdu to ok. 16 NIS w jedną stronę. Podróż trwa ok. 1 h. Alternatywnie można wsiąść w autobus nr 480 ze stacji Arlozorov w centrum Tel Aviv. Końcowa stacja to także Stacja Centralna w Jerozolimie. 2. Pociągiem - wsiadamy na stacji kolejowej Tel Aviv HaHagana i wysiadamy na stacji głównej w Jerozolimie Yitzhak Navon. Jest to stacja w sąsiedztwie Centralnej Stacji autobusowej. Koszt to ok. 22 NIS od osoby w jedną stronę. Czas trwania podróży to zaledwie ok. 35 min. 3. Monit Sherut - odjeżdżają ze stacji Tel Aviv Tahana Merkazit (Stacja Centralna w Tel Aviv na południu miasta), gdy busik się zapełni. Szerut dojeżdża głównymi drogami w Jerozolimie. Także pod stację centralną lub w rejony Starego Miasta. Jeśli chcemy przedostać się z Jerozolimy do Tel Avivu to w Jerozolimie odjeżdżają spod Bramy Damasceńskiej. Stacja końcowa w Tel Avivie to stacja centralna autobusowa skąd można wziąć inne sheruty lub autobusy w różne części miasta lub taxi. Koszt to ok. 16 NIS od osoby w jedną stronę. 4. Taxi - można skorzystać z taxi. Koszt przejazdu waha się między ok. 250 a 350 NIS. Wszystko zależy od liczby osób i umiejętności negocjacji :) 5. Wynajętym samochodem - wypożyczalnie na mieście nie są czynne całodobowo. Należy sprawdzać godziny otwarcia wypożyczalni, która nas interesuje. Współpracujemy z wypożyczalnią Hertz, która ma 1 oddział w Tel Avivie oraz 2 oddziały w Jerozolimie. 6. Prywatnym transportem - współpracujemy z firmą oferującą obsługę transportową komfortowymi, klimatyzowanymi samochodami, minivanami, minibusami, busami i autobusami. Zapytaj nas o ceny. W SZABAT (od piątku ok. 13-15 w zależności od zachodu słońca do soboty godzinę po zachodzie słońca): 1. Komunikacja publiczna - czyli autobusy i pociągi nie kursują. 2. Monit Sherut - kursują także w Szabat. Więcej informacji znajduje się powyżej w punkcie 3. 3. Taxi - można skorzystać z taxi. Koszt przejazdu waha się między ok. 350 a 450 NIS. 4. Wynajętym samochodem - co prawda wypożyczalnie w Szabat są zamknięte, ale można wypożyczyć samochód np. dzień wcześniej. Więcej informacji znajduje się powyżej w punkcie 5. 5. Prywatnym transportem - szczegółowe infromacje znajdują się powyżej w punkcie 6.

CIEKAWOSTKA! Najszybszym sposobem na dojazd z centrum Tel Avivu do centrum Jerozolimy w dzień powszedni jest pociąg – podróż trwa ok. 35 min.




Jak działa komunikacja miejska w Szabat w Tel Avivie?


W Szabat można poruszać się po Tel Avivie weekendowymi busikami, które są bezpłatne. Linie busików jeżdżących w Szabat w Tel Awiw i ich trasy: Busik 705 - Tym busikiem można z ulic Arlozorov, Ben Yehuda dostać się do Jaffy! Kursuje między Wolfon Medical Center a Givataym. Busik 706 - Tą linią można dostać się z okolic Uniwersytetu w Tel Aviv (północ) przez Park Hayarkon, Aleję Rotschildów, aż po Jaffo. Kursuje między Ramat Hasharon, a portem w Jaffie. Busik 707 - Tą linią dojedziemy z Herzliya do Parku Hayarkon, następnie busik jedzie ulicami Ibn Gvirol, Allenby, aż do portu w Jaffie. Kursuje między Ramat Hasharon a Port Jaffa. Busik 708 - Tym busikiem wyjedziemy z dzielnicy Atidim, przez park Hayarkon, następnie ulicą Dizengoff, aż po Allenby, Centralną stację autobusową Tahana Merkazit aż po południowy Tel Awiw. Kursuje między Kiryat Atidim a Wolfson Medial Center. Busik 709 - Trasa wiedzie z pólnocnego Tel Awiwu (a dokładnie z Cinema City Glilot, przez Ramat Aviv - wzdłuż ulicy Eshkol), następnie Dizengoff, Ben Tsyion, La Guardia, aż po dzielnicę Ramat Gan (ulice Moshe Dayan oraz Hayyim Bar - Lev). Busik 710 - Trasa wiedzie z Parku Gan Yeshousha, przez Park Hayarkon, północny fragment ulicy Ben Yehuda, gdzie skręca w ulicę Ben Gurion, dalej jedzie kawałek ulicą Ibn Gvriol, skręca w ulicę Kaplan (obok Sarony). Kursuje pomiędzy Kiryat Ono a Gane Yehoshu'a. Bardzo polecam wydrukowanie TEJ MAPY przed przylotem do Tel Avivu, jeśli zamierzamy spędzić weekend właśnie w tym mieście. Ważne informacje dotyczące busików weekendowych w Tel Avivie: 1. Busiki jeżdzą co pół godziny (z wyjątkiem linii 710, która jeździ co godzinę). W piątki busiki jeżdżą między godziną 18:00 a 2:00 nad ranem w Sobotę. Transport wznawia się w sobotę w godzinach 9:00 - 17:00. 2. Linie, trasy oraz rozkład jazdy busików można sprawdzić w aplikacji Moovit lub Bus Nearby. 3. Na ten moment transport ten jest bezpłatny! 4. W razie pytań w weekend można zadzownić na infolinię pod numerem +972 39 676 000




Jak wynająć busa w Izraelu?


Jeśli wybierasz się do Izraela większą grupą wygodniej Wam będzie przemieszczać się środkiem transportu, który będzie przeznaczony tylko dla Was. Busa do 9 osób można wynająć poprzez wypożyczalnię samochodów. Wówczas ktoś z grupy będzie kierowcą. Można również wynająć busa/autobus z prywtanym kierowcą tylko dla Waszej grupy z ustaloną z góry ceną za określoną trasę. Jeśli potrzebujesz prywatnego transportu po Izraelu i Autonomii Palestyńskiej lub Jordanii kliknij tutaj.





WYNAJEM SAMOCHODU

Ważne informacje, które musisz znać zanim wynajmiesz auto w Izraelu.


Co musisz wiedzieć zanim wypożyczysz samochód w Izraelu?

  • Należy posiadać ważne prawo jazdy kat. B.

  • Nie jest wymagane posiadanie międzynarodowego prawa jazdy.

  • Osoba nieposiadająca prawa jazdy kat. B nie może wypożyczyć samochodu.

  • Należy posiadać kartę kredytową lub kartę debetową z wypukłymi cyframi i kodem CVV oraz stosowną ilość środków na karcie.

  • Płatność gotówką za wynajem w Izraelu - Nie ma możliwości wypożyczenia samochodu bez depozytu na karcie kredytowej lub debetowej (depozyt jest blokowany na karcie kierowcy). Można natomiast przy oddaniu poprosić o uregulowanie rachunku gotówką, czyli depozyt z karty zostanie zwolniony, a kwota za wynajem zapłacona gotówką.

  • Wypożyczenie samochodu z kartą debetową tym różni się od karty kredytowej, że kwota depozytu będzie realnie ściągnięta z karty i po rozliczeniu zrefundowana do 30 dni. Zwrot depozytu na karcie kredytowej powinien trwać nie dłużej niż kilka dni (zależy od świąt, sezonu, szybkości działania banków).

  • Nie ma możliwości wypożyczenia samochodu ze zwykłą kartą płatniczą.

  • Wypożyczalnie otwarte są zazwyczaj od niedzieli do czwartku od 08:00 do 18:00, w piątki od 08:00 do 13:00 lub 14:00 (w zależności od pory roku), w soboty wypożyczalnie są nieczynne. Tylko na lotnisku Ben Gurion wypożyczalnie są czynne całą dobę, przy czym wyjątkiem jest Święto Jom Kippur – wtedy są zamknięte.

  • Samochodem wypożyczonym w wypożyczalni izraelskiej nie można poruszać się po terenach Autonomii Palestyńskiej (np. Betelejm czy Jerycho), ponieważ ubezpieczenie tego nie obejmuje. Granicę wyznacza przerywana linia na mapie Państwa Izrael. Poniżej terytorium na zielono (poza Wzgórzami Golan, na które można wjeżdżać, chyba, że są jakieś okresowe napięcia polityczne - warto to sprawdzić).

  • Parking wypożyczonego samochodu w Izraelu - przed wypożyczeniem warto zastanowić się, gdzie wypożyczony samochód będzie zaparkowany. W miastach większość parkingów jest płatna. Koszty parkowania są stosunkowo wysokie. Za nieopłacenie parkingu grożą mandaty. Turyści nie są zwolnieni z opłaty. Warto skorzystać z aplikacji Pango, jeśli jest to parking na kilka godzin. Jeśli potrzebujemy zaparkować na całą noc trzeba wcześniej to sobie zaplanować albo najlepiej zarezerwować nocleg z możliwością parkingu.

  • Wypożyczonego samochodu nie można zaparkować na parkingu wypożyczalni.

  • Depozyt blokowany jest wyłącznie na karcie kierowcy, czyli osoby której imię i nazwisko jest także w umowie wypożyczenia i która na tej podstawie ma prawo prowadzić samochód (tylko wtedy działa ubezpieczenie).

  • Jeśli osoba, która chce prowadzić samochód nie posiada karty, można wtedy wykupić opcję dodatkowego kierowcy – wówczas prawo do prowadzenia wypożyczonego samochodu będzie miała dodatkowa osoba (można wykupić dodatkowego kierowcę na każdego pasażera, który chce prowadzić samochód), a ubezpieczenie będzie działało na każdego kierowcę, który widnieje jako dodatkowy kierowca.

  • Limit kilometrów - wypożyczenie samochodu na 1 lub 2 doby wiąże się z limitem kilometrów na dobę. Przekroczenie takiego limitu wiąże się z dodatkowymi kosztami, które są różne dla poszczególnych wypożyczalni.

Potrzebujesz wynająć samochód? Masz pytanie? Napisz do nas .




Czy w Izraelu są płatne drogi/autostrady?


W Izraelu mamy jedną drogę płatną. Jest do droga numer 6 wiodąca od północy Izraela, aż na dalekie południe. Dla turystów nie jest to tak oczywiste, ponieważ po drodze nie ma żadnych bramek, gdzie można uiścić opłatę. Kiedy wjedziemy nawet na krótki odcinek drogi numer 6 wówczas zostanie nam zrobione zdjęcie i wypożyczalnia, w której zaopatrzyliśmy się w samochód ściągnie opłatę wraz z opłatą manipulacyjną nawet na kilka tygodni po powrocie do Polski. Obciążenie po prostu pojawi się na naszej karcie kredytowej użytej przy wynajmie. Dlatego warto zdawać sobie sprawę z kilku informacji:

  • Wysokość opłaty jest zależna od długości odcinka, z którego skorzystaliśmy.
  • Opłata jest naliczana za każdym razem, kiedy wjedziemy na jakiś jej odcinek, nawet kilka razy dziennie.
  • Jeśli zamierzamy korzystać z tej drogi często warto zarejestrować się na stronie https://www.kvish6.co.il/ i wówczas będziemy mogli płacić naszą kartą kredytową z pominięciem opłat manipulacyjnych wypożyczalni. Strona jest w języku hebrajskim, zatem jest to opcja dla tych, którzy mają kogoś na miejscu, kogo mogą poprosić o pomoc.




Czy warto rezerwować z wyprzedzeniem?


Tak, warto zarezerwować samochód z wyprzedzeniem z kilku powodów:

  • Najprawodopodobniej będzie duży wybór kategorii samochodów.
  • Cena może być korzystniejsza.
  • Zdarza się, że w sezonie chcąc wypożyczyć samochód "na cito" wypożyczalnie nie mają już dostępnych tańszych opcji lub nie mają samochodów wcale.
  • Jest czas na porównanie ofert i wybranie najdogodniejszej dla siebie.
  • Mamy pewność i spokój ducha, że czeka na nas samochód i wakacje będą udane :)




Gdzie mogę wypożyczyć samochód?


W całym Izraelu jest mnóstwo międzynarodowych wypożyczalni, których oddziały znajdują się w różnych miejscowościach.




Dlaczego warto dokonać rezerwacji przez Israel Friendly?


Współpracujemy z renomowaną wypożyczalnią Hertz, która ma kilka oddziałów w całym Izraelu. Samochód można pożyczyć m.in. w: *Wypożyczalnia w Eilat znajduje się tylko na mieście – nie ma swojego oddziału na lotnisku Ramon.

Jeśli zdecydujesz się zarezerwować samochód z nami:

  • Nie musisz podawać danych swojej karty, bo wszystkie formalności związane z płatnością i podpisaniem umowy wypożyczenia załatwiasz na miejscu w wypożyczalni.
  • Otrzymasz korzystniejszą cenę niż bezpośrednio w wypożyczalni.
  • Prześlemy rezerwację wraz z pakietem praktycznych informacji w języku polskim, o tym jak poruszać się po Izraelu.
  • Otrzymasz bezpłatną obsługę także po zwrocie samochodu.
  • Otrzymasz opiekę agenta, do którego można się zwrócić o pomoc podczas pobytu.
Aby otrzymać ofertę wypełnij formularz.




Jak dokonać rezerwacji przez Israel Friendly?


Jeśli chcesz zarezerwować samochód u nas to pierwszym krokiem do otrzymania oferty jest prawidłowe wypełnienie formularza kontaktowego -> KLIK.

Następnie na podany w formularzu adres e-mail prześlemy ofertę cenową, która aktualnie dostępna jest w naszym systemie Hertz. Zależy ona od dostępności samochodów oraz ogólnego zainteresowania danym terminem. Ustalana jest automatycznie przez wypożyczalnię. Nie ma możliwości negocjacji ceny. Następnie po ustaleniu szczegółów z klientem - my dokonujemy rezerwacji po czym przesyłamy ją do klienta. Z rezerwacją należy udać się do wypożyczalni i na miejscu dopełnić wszelkich formalności. Poszczególne składowe rezerwacji, tj. ubezpieczenie czy dodatkowy kierowca można zmienić na miejscu w wypożyczalni przed podpisaniem umowy.




Czy można zarezerwować konkretny samochód?


Niestety nie jest możliwa rezerwacja konkretnego modelu samochodu. Zawsze rezerwujemy kategorię. Zdjęcia samochodów są jedynie przykładowe.
W przypadku, gdy następuje rezerwacja np. na grupę Chevrolet Spark lub podobny to będzie to ten samochód lub inny model o podobnych parametrach. Finalnie to wypożyczalnia decyduje jaki samochód zostanie wypożyczony. Najczęściej zależy to od dostępności danej floty w konkretnym terminie i miejscu.




Jakie dokumenty są potrzebne przy podpisywaniu umowy w wypożyczalni?


Do podpisania umowy w wypożyczalni należy mieć ze sobą:

  • Numer rezerwacji lub wydrukowaną rezerwację lub rezerwację na nośniku w pdf.
  • Paszport i niebieską karteczkę, którą wydano na lotnisku.
  • Prawo jazdy.

Przed podpisaniem umowy w wypożyczalni podpisujemy protokół odebrania samochodu, w którym wyszczególnione są informacje o stanie i wyposażeniu samochodu – warto sprawdzić czy informacje w protokole zgodne są ze stanem faktycznym.

Na co uważać?

  • Może się zdarzyć, że będziemy namawiani na odpłatny upgrade na wyższą kategorię. Warto się upewnić, że rozumiemy ile to kosztuje za dzień dodatkowo względem kosztu rezerwacji.
  • W razie wątpliwości zawsze można poprosić o wytłumaczenie lub kontakt z agentem. Wypożyczalnia dysponuje numerem telefonu agencji Ask and Travel.
  • Upewnijmy się, że wpisaliśmy poprawne dane e-mail by wypożyczalnia mogła podesłać umowę oraz rachunek.
Rezerwacja oraz umowa są dokumentami w języku angielskim.




Ile kosztuje wynajem?


Na koszt wynajmu w Hertz składa się:

  • kwota wynajmu za dzień,
  • jeśli wynajem jest na lotnisku dodatkowo płaci się jednorazową opłatę lotniskową, która jest automatycznie dodawana do kwoty wynajmu za dzień (wynosi ona 42 USD),
  • jeśli wybierasz opcję z ubezpieczeniem podstawowym to dodatkowo blokowany jest depozyt,
  • jeśli wybierasz opcję z ubezpieczeniem pełnym to zamiast blokady wkładu własnego w skład kosztów wchodzi koszt ubezpieczenia pełnego zależny od ilości dni,
  • depozyt na paliwo, który jest zwracany jeśli oddanie auta nastąpi z pełnym bakiem,
  • wybrane dodatkowe płatne opcje tj. np. fotelik czy dodatkowy kierowca.

Podsumowując: wkład własny i depozyt na paliwo są zwracane jeśli spełniliśmy warunki do zwrotu. Kwota za wynajem, ubezpieczenie oraz dodatkowe opcje jest tą kwotą docelową, którą finalnie płacimy.




Jak zapłacić za wypożyczenie?


Wszystkich płatności dokonuje się w całości na miejscu w wypożyczalni. Podczas wynajmu samochodu następuje blokada depozytu (blokada nie jest jeszcze ściągnięciem środków z karty, a jedynie jej zamrożeniem) na karcie kierowcy. Podczas zwrotu za wynajem można zapłacić gotówką albo kartą kredytową lub debetową z wypukłymi cyframi i kodem CVV (także kartą Revolut). Przy płatności gotówką należy upewnić się, że depozyt zostanie zwrócony w całości. Zwykle dzieje się to automatycznie.




Kto jest kierowcą samochodu?


Osoba, której imię i nazwisko widnieje na karcie kredytowej, na której zostanie zablokowany wkład własny oraz depozyt na paliwo jest jednocześnie kierowcą samochodu. Wybrane ubezpieczenie obowiązuje wyłącznie wówczas, gdy samochód prowadzi osoba, która przypisana jest jako kierowca samochodu. Jeśli samochód chce prowadzić więcej niż jedna osoba, należy wykupić usługę dodatkowego kierowcy.




Co to jest wkład własny (kaucja) kierowcy?


Jest to kwota blokowana na karcie kierowcy, która w razie uszkodzeń czy wypadku zostanie potrącona z kieszeni kierowcy. Wykupienie pełnego ubezpieczenia znosi obowiązek blokady wkładu własnego na karcie kierowcy.




Co to jest depozyt na paliwo?


Depozyt stanowi zabezpieczenie wypożyczalni na wypadek, gdyby klient oddał auto z pustym bakiem lub bardzo brudne. Depozyt na paliwo blokowany jest na karcie kredytowej lub debetowej z wypukłymi cyframi i kodem CVV (także na Revolut) osoby, która jest kierowcą. Jeśli samochód zostanie zwrócony z pełnym bakiem i względnie czysty to depozyt zwracany jest na kartę. W zależności od banku i rodzaju karty może to potrwać nawet ok. 30 dni, więc należy uzbroić się w cierpliwość.




Co to jest usługa dodatkowego kierowcy?


Usługa dodatkowego kierowcy to nic innego jak możliwość prowadzenia wypożyczonego samochodu przez drugą osobę. Wykupuje się ją na konkretną osobę lub osoby. Oznaczona w tej usłudze osoba lub osoby – poza kierowcą, który podpisał umowę wypożyczenia – mogą prowadzić wypożyczony samochód przy zachowaniu ubezpieczenia.




Czy należy trzymać się godzin podanych w rezerwacji?


Godziny wynajęcia są restrykcyjne. Należy odebrać samochód o podanej na rezerwacji godzinie oraz zwrócić go zgodnie z podaną na rezerwacji godziną. Daty oraz godziny wypożyczenia i zwrotu można zmienić także bezpośrednio w wypożyczalni, o ile wypożyczalnia wyrazi zgodę na propozycję zmian.

Jeśli wynajem następuje na lotnisku Ben Gurion dodatkowo można na rezerwacji dołączyć numer lotu. W przypadku, gdy samolot się spóźni, wypożyczalnia zaczeka na Was jeszcze godzinę od godziny wynajmu podanej w rezerwacji.

Jeśli przy oddaniu samochodu czujecie, że możecie mieć spóźnienie, nawet kilkugodzinne należy zadzwonić bezpośrednio do wypożyczalni i ją o tym poinformować. Jeśli spóźnienie będzie kilkugodzinne najprawdopodobniej dopłacicie za dodatkowe godziny wynajmu.

Jeśli macie oddać samochód np. o 18:00, czyli w godzinie zamknięcia wypożyczalni należy być na ok. 20 min przed zamknięciem, aby zdążyć oddać samochód (analogiczna sytuacja jest w momencie wypożyczenia w godzinach zamknięcia – jeśli przyjdziecie o 18:00 lub później to pocałujecie klamkę 😊).




Czy można wyjeżdżać poza tren Izraela wypożyczonym samochodem?


Ubezpieczenie samochodu wypożyczonego w izraelskiej wypożyczalni działa wyłącznie na terenie Izraela, zatem bezwzględnie nie wolno wyjeżdżać wypożyczonym samochodem poza teren Izraela - na tereny Autonomii Palestyńskiej, czyli np. do Betlejem, Jerycho, Hebronu, Nablusu itd. Z resztą ciężko się pomylić, bo wjazd poprzedza tzw. check point. Tereny "sporne" są oznaczone dużymi czerwonymi tablicami w języku angielskim. Jeśli wjedziecie na teren Autonomii Palestyńskiej nikt Was nie zatrzyma, jednakże wjeżdżając tam samochodem wypożyczonym w Izraelu narażacie się na niebezpieczeństwo, a wykupione ubezpieczenie w wypożyczalni automatycznie przestaje działać. W przypadku jakichkolwiek zniszczeń samochodu – koszt ten pokrywacie z własnej kieszeni.

Możecie natomiast poruszać się drogą nr 1 oraz drogą nr 90, które owszem znajdują się w Palestynie, ale pozostają pod kontrolą Izraela. Traktowane są jak eksterytorialne. Tymi drogami spokojnie dojechać można do plaż nad Morzem Martwym, czy aż do Eilat.




Gdzie można parkować w Izraelu?


Parkować można w miejscach, gdzie krawężnik jest niebiesko - biały, ale trzeba się też rozglądnąć czy nie ma parkometru lub specjalnych oznaczeń na przykład co do godzin bezpłatnego parkowania. Niebiesko - biały oznacza, że można parkować, ale za opłatą. Te tablice są niestety po hebrajsku, więc będziecie musieli się kogoś zapytać. Zwykle płaci się aplikacją PANGO. Ona sprawdza się na krótkie postoje, nie na całą noc czy dzień. Bezpieczniej zaparkować na parkingu, gdzie jest parkometr lub osoba, której się płaci. Nie wolno parkować przy krawężniku w kolorze polskiej flagi czyli biało - czerwonym. Parkując tam możemy się spodziewać mandatu.




Gdzie znajdują się darmowe parkingi w Tel Avivie i Jerozolimie?


W każdym z tych miast można znaleźć bezpłatne parkingi. Nieco gorzej przedstawia się jednak fakt znalezienia wolnego miejsca na parkingu. Często także ich lokalizacja pozostawia wiele do życzenia. Czasami warto zapłacić za parking chociażby po to, by nie ponosić kosztów komunikacji publicznej. Można znaleźć przystępny cenowo parking.

W Tel Avivie najczęściej wybierane przez turystów parkingi znajdują się w porcie Jaffo (bezpłatny) i w porcie Namal (bezpłatny). Poza tym przy targu Carmel jest stosunkowo tani parking.

Natomiast w Jerozolimie najlepiej przyjechać nieco wcześniej i zaparkować przy płatnym parkingu Mamilla Parking, który jest bardzo blisko Starego Miasta lub wybrać parking hotelowy Mount Zion, który znajduje się blisko Bramy Jaffskiej, ale jest niestrzeżony, więc nie warto zostawiać cennych rzeczy w środku samochodu.




Jak postępować w przypadku otrzymania mandatu?


Jeśli otrzymaliście zasłużony mandat należy go opłacić na izraelskiej poczcie. Jeśli jednak uważacie, że jest niezasłużony lub wszystkie oznaczenia na około są w języku hebrajskim można się odwołać do urzędu miasta, wysyłając na odpowiedni adres e-mail (zależy od miasta) e-mail po angielsku z prośbą o anulowanie mandatu ze względu na brak znajomości języka hebrajskiego oraz dołączcie kopie polskiego paszportu – można spróbować, ale należy liczyć się z odmową anulowania mandatu.




Gdzie najlepiej zatankować samochód?


Tam gdzie masz najbliżej, tam gdzie akurat jest wygodnie. Nie ma to większego znaczenia, a ceny są podobne.

Kiedy oddajesz samochód, aby został zwrócony depozyt na paliwo należy oddać auto z pełnym bakiem. Czasem pracownik wypożyczalni informuje by zwrócić auto z pustym bakiem, ponieważ akurat korzystniej będzie zatankować przez wypożyczalnię. Natomiast nie oddawaj samochodu z niepełnym bakiem (np. połową baku), ponieważ nie będzie zwrotu depozytu za paliwo.





PIENIĄDZE

Jaką walutę zabrać do Izraela?


Jeszcze kilka lat temu trudno było wymienić w Polsce złotówki na szekle. Dziś, ze względu na rosnącą popularność Polski jako kierunku wakacji Izraelczyków, także izraelska waluta stała się bardziej dostępna w kraju. Dlatego po pierwsze możecie spróbować wymienić złotówki na szekle już w Polsce. Jeśli macie weźcie ze sobą dolary lub euro. Właściwie nie ma różnicy, którą walutę wybierzecie. Obie z powodzeniem można wymienić na miejscu na szekle. Najkorzystniej jednak na miejscu płacić w szeklach. Unikniemy w ten sposób niekorzystnego przelicznika czy prób oszustwa. Dobra rada: Bardzo często moneta 10 szekli jest podrabiana. Jeśli ktoś wręczy Wam dziwnie wyglądającą monetę o tym nominale poproście o inną. Czasem jest to lekko różowy kolor lub jakiś widoczny defekt. Poniżej zdjęcia jak powinna wyglądać:




Ile kasy zabrać?


To bardzo zależy od tego, co, jak i gdzie lubicie jeść i zwiedzać. W kwestii zakupów spożywczych się nie wypowiem, gdyż każdy lubi co innego, ale mogę podpowiedzieć jedynie, że przykładowo ser żółty to koszt między 10-15 zł za 100 g, izraelskie wędliny pominę milczeniem (ani smaczne, ani tanie), a woda 1,5 l kosztuje ok. 10 zł. Jeśli kupujemy zgrzewkę wychodzi oczywiście dużo taniej. Pierś z kurczaka kosztuje ok. 40 zł za kg, a wołowina ok. 65 zł za kg. Coca cola - 6-7 zł za 1,5 l. Falafel w picie - między 6 - 20 zł (np. na King George street) Shoarma w picie - między 25-35 zł (Yashka na Dizengof street) Shakshuka - na shuku Hacarmel - ok 32 zł, w restauracji ok 55 zł. Hummus z dodatkami - 15-25 zł (polecam Abu Hassan w Jaffo) Gałka lodów - 10-12 zł (za to bardzo duża:) Kawa latte - miedzy 12-15 zł Kawa mrożona - między 15-20 zł (ale zawsze jest cofix czy cofizz, gdzie można taką samą kawę dostać za 5 zł) hamburger - między 45-65 zł (Moses, Agadir - bardzo smaczne, nie najtańsze ale w porze obiadowej z pierwszym daniem, przystawką i napojami we wspomnianej cenie) stek - między 80-120 zł - niestety drogo frytki - 15-25 zł (duża porcja jak duży talerz obiadowy) piwo w barze - 20-30 zł lampka wina - 25-50 zł Poza środkami transportu i miejskim targiem wszędzie będziecie mogli zapłacić kartą kredytową lub debetową pod warunkiem, że wasza karta posiada pasek magnetyczny. Moim zdaniem turysta na dzień pobytu tutaj powinien przewidzieć ok. 150 NIS na dzień (jedzenie, transport, napoje, wejście do parków ect.) To w kwestii planowania budżetu. Nie trzeba jednak mieć przy sobie całości waluty, ponieważ wszędzie można płacić kartą kredytową. Opłatę za przewalutowanie zapłacicie tak czy inaczej. Albo w kantorze albo w banku. Na co wydasz najwięcej? Zdecydowanie najwięcej wydasz na jedzenie. Najtańszym posiłkiem jest falafel czy hummus. Ale po 2-3 dniach trudno na niego patrzeć :) Poza tym być tutaj i nie spróbować shakshuki (stosunkowo tanią i smaczną można dostać na shuku Carmel w Tel Aviv), nie zjeść pysznego hamburgera czy nie pójść do restauracji The Old Man and The Sea w Yaffo to jak być w Nowym Yorku i nie zobaczyć Emire State Building. Izraelska kuchnia jest bardzo różnorodna i pyszna. Rachunek w restauracji czasami może przyprawić nas o zawrót głowy, dlatego albo trzeba się na to przygotować i skalkulować ok. 70 NIS za obiad (dwa dania, napoje) albo mieć w zanadrzu jakieś kanapki, gotować na kwaterze lub szukać w menu najtańszych potraw. Ja tak robiłam na początku, co pozwoliło mi utrzymać wagę :) Potem już się przyzwyczaiłam do cen i jak czasem wychodzę do restauracji po prostu się z tym godzę i próbuję oszczędzać na innych rzeczach.




Jaka walutą płaci się w Izraelu?


Funkcjonouje obiegowa opinia, że w Izraelu można wszędzie płacić dolarami. Jest to mit. Wszędzie w Izraelu płaci się w lokalnej walucie - w szeklach. Dlatego najlepiej jest wymienić złotówki na szekle już w Polsce (jeśli są dostępne w Twoim mieście) lub dolary wymienić w pierwszym dniu pobytu. Są jednak takie miejsca, gdzie można zapłacić w innych walutach, w tym Euro. Są to zazwyczaj:

  • hotele
  • wypożyczalnia samochod
  • przewodnik i inne usługi turystyczne
  • sklepy z pamiątkami w Jerozolimie czy Betlejem
  • Autonomia Palestyńska (budki z sokami, pamiątki, fast food ect.)




Jak zaoszczędzić w Izraelu? - 10 niezbędnych porad


Na czym oszczędzić? Nie jest to łatwe zadanie w kraju, gdzie za jogurt Danone trzeba zapłacić 6 NIS :) Nie mniej jednak są pewne miejsca i zasady, które pomogą wesprzeć budżet. 1. Nie kupuj wody w małych butelkach w miejscach bardzo turystycznych. Butelka półlitrowej wody przy plaży potrafi kosztować nawet 10 NIS. W sklepie spożywczym w bardziej kameralnej dzielnicy możecie kupić 1,5l za 5 NIS. A całą zgrzewkę w supermarkecie za 10 NIS!!! Woda jest jednym z najbardziej przecenionych towarów w Izraelu. Przy gorącej temperaturze będzie Ci się chciało nieustannie pić. Warto więc pierwszego dnia kupić sobie całą zgrzewkę i codziennie uzupełniać małą butelkę, będąc w trasie. Pamiętaj, że w Izraelu MOŻNA pić wodę z kranu. W każdej restauracji czy kawiarni możesz poprosić o szkalnkę wody zupełnie za darmo. Nawet bez składania zamówienia. Skorzystaj kiedy potrzebujesz. 2. Znowu w temacie wody. Kiedy zamawiasz w restauracji napoje, zwykle są one bardzo drogie. Pamiętaj, że kiedy prosisz o wodę, powinieneś sprecyzować czy chodzi Ci o wodę z kranu (tap water=0$) czy wodę mineralną =4$. Jeśli nie sprecyzujesz kelner przyniesie Ci wodę mineralną w cenię 8-12 NIS. 3. Komunikacja publiczna. Nie jest tak droga jak inne składowe budżetu. Ale można też przyoszczędzić - tak jak robią to mieszkańcy. Jeśli zamierzacie podróżować autobusami po Izraelu warto wyrobić sobie kartę Rav kav, na której można doładować pieniądze. Więcej szczegółowych informacji znajduje się w naszym FAQ w kategorii Rav Kav. 4. Parki Narodowe - jeśli wiemy, że w naszym planie jest więcej niż 3 parki narowodwe, a każdy wstęp koszyuje ok. 35 NIS warto wykupić karnety na 3/6/nieograniczony wstęp. Koszty to odpowiednio: 3 wejść - 78 NIS 6 wejść - 110 NIS nieograniczone wejścia - 150 NIS ważne na 2 tygodnie. 5. Na lokalnych targach można się targować, więc spróbujcie skorzystać z tej opcji. Szczególnie na targu na Starym Mieście w Jerozolimie. 6. Business menu - w określonych godzinach w ciągu dnia (dla każdej restaruacji trochę inne godziny, ale w porze lunchu) dostępne są lunchowe menu, na które zwykle słada się pierwsze danie, danie główne i przystawka oraz coś do picia. Zywkle te porcje są ogromne, więc można z powodzeniem podzielić jeden posiłek na dwie osoby. 7. Karta sim do telefonu - Na pewno nie warto jej kupować na lotnisku, gdzie ceny są ok. 20% wyższe niż w mieście. Kartę sim można nabyć w wielu miejsach w mieście. Takich jak: kioski, sklepy z telefonami czy poczta. Na miejscu można porównać ceny u różnyh operatorów i w różnych pakietach. 8. Lody - podczas wakacji ważnym elementem letniego wypoczynku jest dostęp do lodów :) 1 gałka lodów w Izraelu kosztuje ok. 15 NIS więc jest stosunkowo droga ale...u nas jedna gałka lodów to 3 gałki lodów polskich. Można także wziąć lody w smakach pół na pół czyli poprosić aby na 1 gałkę składały się dwa wybrane smaki. 9. Cofix - dla kawoszy najlepszym miejscem na kawę będzie cofix lub cofizz, gdzie można zakupić ciepłą lub mrożoną kawę za 5 NIS. Dla porównania w zwykłej kawiarni kawa kosztuje ok. 10-12 NIS. W Cofix można także zakupić kanapkę, drożdżówkę czy świeżo wyciskany sok z pomarańczy również za 5 NIS. Nawet w Polsce nie ma tak dobrze :) 10. Wielu turystów chciałoby z Izraela przywieźć kremy z minerałami z Morza Martwego. Rzeczywiście mamy tutaj ogromną różnorodność w tym zakresie. Nie polecam jednak kupować kremów w centrum miasta lub na trasie wycieczek, gdzie zajeżdża się do sklepu. ta część wycieczki niestety jest nieunikniona, ale warto wiedzieć, że w innych miejscach ceny są dużo atrakcyjniejsze. Kremy najtaniej można dostać na shuku Carmel w Tel Aviv oraz przy wejściu na plaże nad Morzem Martwym - tam jednak trzeba się rozejrzeć za promocjami. Tam przykładowo można kupić błotko za równowartość 2 USD, a w centrum to samo opakowanie będzie kosztowało już 30-40 NIS. Kosmetyki i pamiątki można też zakupić taniej w Betlejem lub w Nazarecie. 11. W Izraelu ze względu na większe rodziny sklepy codziennie oferują promocje w stylu 3 w cenie 2 itd. Warto sprawdzić co jest danego dnia w ofercie, bo często to się zwyczajnie opłaca i wychodzi sporo taniej. 12. Street Food - obiady w restauracjach, gdzie obsłguje nas kelner zawsze będą niebotycznie drogie. Pomijam kwestie, że w ciekawej i wyjątkowej restauracji raz na jakiś czas warto zostawić więcej pieniędzy, ale na co dzień dużo lepiej sprawdzi się izraelski street food, który jest jest nie tylko tańszy, ale i słynny na cały świat. Najsłynniejsze dania street food w Izraelu to:

  • Falafel, czyli panierowane, smażone kulki z ciecierzycy z dodatkiem ziół w picie z dodatkami - 6-15 NIS
  • Hummus serwowany na sporym talerzu z wyborem dodatków (ciecierzyca, mięso, jajko, zatar itd) + chleb pita- 25-35 NIS
  • Shoarma, czyli coś co w Polsce nazywamy kebabem. Mięso z kurczaka lub z baraniny (rzadziej z wołowiny) w picie z dodatkami - 32-38 NIS. Shoarma w Lafie (płaski placek pieczony w piecu lub shoarma na talerzu będą droższe, bo porcja też będzie nieco większa.
  • Szakszuka - podawana na wiele sposobów. Najbardziej klasyczny to sos pomidorowy z przyprawami z jajkami sadzonymi - 35-40 NIS.
  • Sabich - Pita z jajkiem, pieczonym bakłażanem, sałatką i thiną - 25-30 NIS.
  • Jachnun (klasyczne Jemeńskie danie)- 15-20 NIS.
  • Izraelski kebab to małe kotleciki baraniny z grilla podawane z pieczywem lub sałatką - 30-35 NIS
  • Sznicel z dodatkami (panierowana pierś z kurczaka) - 35-40 NIS.
  • Szipud, czyli szaszłyk z kurczaka (u nas mówi się na to stek z kurczaka, czyli jego najdelikatniejsza część) - 30-35 NIS za porcję.




Czy w Izraelu można płacić kartą Revolut?


W ostatnich sezonach bardzo popularna wśród turystów jest karta Revlout, która działa jak karta debetowa, na której można dokonywać przewalutowania w bardzo atrakcyjnych cenach. Taką kartę trzeba jednak wcześniej zamówić i przelać na nią środki. Jest także przydatna do wykonywania przelewów zagranicznych, ponieważ koszty przelewów także są dużo niższe niż w tradycyjnym systemie bankowym. Zaletą takiej karty jest fakt, że dzięki niej podczas każdej podróży po świecie możemy zaoszczędzić na wysokich kosztach płatności kartą w obcej walucie nie tylko w Izraelu, ale wszędzie dokąd się wybieramy. Kartę można obsługiwać za pomocą aplikacji mobilnej. Chcąc korzystać z niej w Izraelu należy pamiętać o odblokowaniu w aplikacji możliwości dokonywania płatności poprzez pasek magnetyczny.




Czy w Izraelu można płacić w dolarach?


Z taką sytuacją spotkałam się jedynie w hotelach lub po stronie palestyńskiej. Generalnie za wszelkie usługi trzeba płacić w szeklach lub kartą kredytową/debetową i wówczas możemy wybrać walutę, w jakiej chcemy by pieniądze zostały ściągnięte z konta.




Gdzie najlepiej wymienić dolary/euro na szekle?


Z pewnością nie na lotnisku, gdyż tam cena wymiany będzie dużo wyższa niż w mieście. W centrum miasta jednak można znaleźć bardzo zróżnicowane ceny za tego samego dolara. Zwykle należy sprawdzić kurs w dwóch/trzech miejscach, by wybrać najlepsze dla nas warunki. Punkty wymiany walut są blisko siebie w centralnej części miast. Przykładowo w Tel Aviv - na ulicach Ben Yehuda, Dizengoff Hayarkon, Allenby.





SZABAT

Czy sklepy i restauracje są zamknięte w Szabat?


Wszystko zależy od tego w jakim miejscu aktualnie się znajdujecie. Zasadą jest, że w Szabat "wszystko" jest zamknięte, a komunikacja publiczna staje. Jednak od tej zasady są pewne wyjątki, np. wiele restauracji/sklepów/środków komunikacji będzie funkcjonowało w zależności od uznania ich właścicieli. Poniżej znajdziesz wskazówki: TEL AVIV Sklepy - większość sklepów z pamiątkami czy ubraniami jest zamknięta w Szabat poza kilkoma miejscami w Tel Avivie. Otwarte sklepy z pamiątkami i ubraniami znajdziecie w: Namal czyli północnym porcie, w Jaffo (stary, południowy port), HaTahana (zabytkowa stacja pociągowa na południu TLV) Saronie (dawna komuna zakonu Templariuszy). Jeśli chodzi o sklepy spożywcze to w centrum TLV jest mnóstwo małych sklepików sieci am:pm czynnych całą dobę, gdzie można zaopatrzyć się w podstawowe produkty spożywcze. Sieć am:pm nie jest ograniczona tylko do ścisłego centrum. Na terenie całego Tel Avivu i pobliskich miast (Ramat Gan. Givataim, Jaffa) można znaleźć otwarte sklepy tej sieci. Centra handlowe w szabat otwierają się dopiero w godzinę po zmierzchu w sobotę, czyli godzina otwarcia różni się w zależności od pory roku. Restauracje - mnóstwo barów i restauracji jest otwartych podczas Szabatu. Koncetrują się one wokół wspomnianych wcześniej miejsc turystycznych (Namal, HaTahana, Sarona, Jaffo). Jedzenie tzw. street food czyli shwarma czy falafel najczęściej jest jednak zamknięte podczas Szabatu, ponieważ takie miejsca są zazwyczaj koszerne. Restaruacje koszerne (o których informacje można znaleźć w internecie) otwierają się w godzinę po zakończeniu Szabatu. W piątek wieczorem szczególnie popularnym miejscem na wyjście na piwo będzie ulica Dizengoff, Ben Yehuda czy wspomniany wcześniej północny Port Namal oraz Sarona. JEROZOLIMA Sklepy - sklepy z pamiątkami - jedynie na Starym Mieście otwarte będą sklepiki na Via Dolorosa, ponieważ w większości są prowadzone przez Arabów. Centra Handlowe, sklepy z urbaniami, spożywcze są w większości miejscami zamkniętymi, a atmosfera Jerozolimy w Szabat jest bardzo uduchowiona i spokojna. Na ulicach panuje niewielki ruch samochodowy. Będąc w Jerozolimie na Szabat najlepiej zaopatrzyć się w jedzenie przed zachodem w piątek lub udać się do sprawdzonej uprzednio restauracji w okolicy. Restauracje - można znaleźć w Jerozolime restauracje niekoszerne otwarte podczas Szabatu. Polecam jednak upewnienie się, które konkretnie restauracje są otwarte w Szabat zanim wyjdziecie z hotelu czy kwatery. Większość z nich jest bowiem zamknięta. Z pewnością znajdziecie street food otwarty na Starym Mieście. EILAT Sklepy i restauracje - Eilat to miasto typowo turystyczne, które ma bardzo liberalny stosunek do Szabatu. Tutaj bez trudnu znajdziecie otwarty sklep czy restauracje. Czasami nawet galerie handlowe są otwarte. Jest to bowiem miasto zakupów, ponieważ w Eilat nie płacimy podatków:) NAZARET, JERYCHO, BETLEJEM W tych turystycznych miastach ze względu na większość arabską Szabat jest zwykłym dniem pracy. Nie ma problemu, by znaleźć sklep, restaurację czy skorzystać z jakiejś usługi. Podobnie sytuacja wygląda na północy kraju w arabskich czy druzyjskich wioskach.




Co to jest Szabat?


Szabat to dzień święty dla Żydów. W ten dzień Bóg odpoczywał po stworzeniu świata, zatem pobożny Żyd, także nie powinien wykonywać żadnej pracy w ten dzień. "Słodki Szabat" trwa w sumie 25 godzin - od zachodu słońca w piątek do godziny po zachodzie słońca w sobotę. Ta ostatnia godzina ma dać szansę na łagodniejsze przejście od uroczystej atmosfery Szabatu do tygodnia pracy. Jest to dzień dany od Boga, by całkowicie odciąć się od trosk życia codziennego oraz przywiązania do pieniędzy. Od wieków dzień ten wiąże się z wieloma nakazami i zakazmi, których przestrzegają konserwatywni i ortodoksyjni Żydzi. Przed Szabatem pobożni Żydzi udają się do synagogi na przedszabatowe nabożeństwo, po czym udają się do domów, by spożyć uroczystą kolację. Zapalane są świece i odmawiany jest tzw. kidusz wraz z lampką wina. Na zakończenie Szabatu odprawia się krótkie nabożeństwo zwane Hawdalą, które odziela święty czas Szabatu od tygodnia pracy. Od tego momentu pozdrawiamy się zwrotem Szawua Tow, czyli dobrego tygodnia. W ten dzień religijnemu Żydowi nie wolno m. in.:

  • wykonywać jakiejkolwiek pracy, nawet jeśli czegoś nie postrzegamy jako pracy,
  • korzystać z żadnej elektroniki (w tym oczywiście telefonu czy internetu),
  • poruszać się samochodem, ani żadnym innym środkiem transportu poza rowerem,
  • płacić za cokolwiek, używać gotówki czy karty kredytowej,
  • rwać papieru, zatem na szabat przygotowuje się pocięty chociażby papier toaletowy,
  • jeździć windą,
  • nie można zapalić w kominku itd.
Dziś religijni Żydzi stosują wiele różnorodnych ułatwień, by w ten dzień można było zjeść ciepły posiłek, czy wjechać na 10 piętro windą z wózkiem. W tym celu posługują się specjalną kuchenką, która zostaje włączona przed Szabatem i utrzymuje ciepło nie zużywając zbyt dużo energii elekrtycznej, a w kwestii windy używają tzw. windy szabatowej, która zatrzymuje się na każdym piętrze za każdym razem, zatem nie trzeba wciskać żadnych numerów. Winda jedzie sama bez naszego udziału.




Jak turysta powinien zachować się w Szabat?


Przede wszystkim wszystko zależy od tego, gdzie spędzamy Szabat. Jeśli jest to hotel przy plaży w Tel Avivie nie odczujemy wielkiej zmiany. Restauracje i sklepy spożywcze będą otwarte, plaża będzie pełna ludzi. Jeśli znajdujemy się w Jerozolimie, warto wybrać się do dzielnicy żydowskiej, gdzie panuje świąteczna i uduchowiona atmosfera. Religijni Żydzi przychodzą tutaj, by się modlić. Należy pamiętać, że bardziej niż w jakikolwiek inny dzień tygodnia nie należy robić zdjęć religijnym Żydom. Nie wolno wjeżdżać do dzielnic religijnych samochodem. Jeśli zostaniemy zaproszeni na szabasową kolację do religijnej rodziny należy pamiętać o tym, aby:

  • Nie używać telefonu komórkowego, a już na pewno nie pytać, czy można zrobić zdjęcie. Z pewnością wszystko zależy od poziomu zażyłości z domownikami, ale nie jest to mile widziane i świadczy o braku zrozumienia dla tego święta.
  • Kiedy witamy się z gospodarzami, kobiety nie podają ręki religijnemu mężczyźnie. Ta zasada jest uniwersalna i działa także w zwykły dzień.
  • Nie przynosić prezentów w postaci jedzenia lub alkoholi. Jeśli nie znamy się na zasadach koszerności oraz na tym, na jakim poziomie domownicy przestrzegają jej zasad najpewniej wręczymy rodzinie prezent, z którego nie będą mogli skorzystać. Lepiej zainwestować w jakiś upomnek do domu.




Jak wygląda Szabat w Izraelu?


Szabat jest ustawowym dniem wolnym od pracy dla wszystkich. Centra handlowe i większość biznesów jest zamkniętych. Nie oznacza to jednak, że cały Izrael obchodzi Szabat tak samo. Społeczność religijna przestrzegająca Szabatu to ok. 25-30% społeczeńtwa. Pozostałe 70% stanowią niereligijni Żydzi oraz wyznawcy innych religii jak na przykład Muzułmanie. Dla nich dniem wolnym od pracy i zarazem dniem świętym jest Piątek. W Izraelu mamy także różne miasta, w których bardziej lub mniej odczujemy atmosferę Szabatu. Najmniej odczujemy ją w Tel Avivie, Hajfie, Eilat i nad Morzem Martwym. Miasta, w których znaczna część mieszkańców przestrzega zasad Szabatu to oczywiście zachodnia Jerozolima, Beit Szemesz, Safed, Tyberiada, Beer Szeba. W miastach takich jak Nazaret czy Betlejem jest to niemal zwykły dzień pracy ze względu na większość arabską czy to muzułmańską czy chrześcijańską.





RAV KAV

Co to jest karta Rav Kav?